Ապրիլի 20. 2018թ.

Թեմա՝ Ամբողջի մասը: Թվի մասը գտնելը: Թվի գտնելը տրված մասով: Մասերի համեմատումը:

534

mas1.png  Քառակուսին բաժանված է երկու հավասար մասերի, ներկված է 1/2-րդ մասը:
mas4.png  Քառակուսին բաժանված է չորս հավասար մասերի, ներկված է 1/4-րդ մասը:
mas8.png  Քառակուսին բաժանված է ութ հավասար մասերի, ներկված է 1/8-րդ մասը:
Տեսնում ենք, որ ամենամեծը առաջին կապույտ եռանկյունն է, իսկ ամենափոքրը՝ վերջինը:

Ուշադրություն

Որքան շատ են մասերը, այնքան փոքր է դրանցից յուրաքանչյուրը:
Ներքևի նկարներում միևնույն չափի պիցան բաժանված է 68 և 10 հավասար մասերի:
p6.png                пица1.png                 p10.png
         6 մասի                                      8 մասի                                    10 մասի
6 մասի բաժանված պիցայի յուրաքանչյուր մասը հավասար է ամբողջ պիցայի 1/6-ին:
8 մասի բաժանված պիցայի յուրաքանչյուր մասը հավասար է ամբողջ պիցայի 1/8-ին:
10 մասի բաժանված պիցայի յուրաքանչյուր մասը հավասար է ամբողջ պիցայի 1/10-ին:
Երեք նկարներում պիցան հաջորդաբար բաժանվում է ավելի շատ մասերի՝ 6<8<10:
Տեսնում ենք, որ մասերը շատանալիս պիցայի մեկ բաժինը փոքրանում է:
Հետևաբար,
1/6> 1/8>1/10
Նկատած օրինաչափությունը ընդհանուր կանոն է:

Որքան շատ մասերի ենք բաժանում թիվը, այնքան մասը փոքրանում է:

Առաջադրանք 1.

Ո՞ր մասն է ավելի փոքր,
1/16, թե՞ 1/29:
Ընտրիր ճիշտ պատասխանը:
  • 1/29
  • 1/16

Առաջադրանք 2.

Համեմատի՛ր.

1/5 > 1/4

1/7 < 1/9

1/12 < 1/16

1/28 > 1/16

Առաջադրանք 3.

Թվերը դասավորի՛ր աճման կարգով.

1/16, 1/143, 1/9, 1/24, 1/142, 1/14

1/143, 1/142, 1/24 1/16 , 1/14, 1/9։

Առաջադրանք 4.

8400 լ տարողությամբ երկու ջրավազաններից լցված են առաջինի 1/4 մասը և երկրորդի 1/5 մասը: Ջրավազաններից որում ավելի շատ ջուր կա: Որքա՞ն է նրանցում եղած ջրի քանակների տարբերությունը:

Advertisements
Posted in 2017 - 2018 թ, Մաթեմատիկա, Ուսումնական գարուն | Leave a comment

Ապրիլ 20

Թեստային աշխատանք

Ա. Լինդգրեն. Մանչուկն ու Կառլսոնը

Astrid_Lindgren_1924

Թեստ 7

Ստոկհոլմ քաղաքը սովորական քաղաք է: Այդ քաղաքի շատ սովորական մի շենքում ապրում է սովորական մի ընտանիք;

Այդ ընտանիքում բոլորը սովորական են՝ հայրիկն էլ է սովորական, մայրիկն էլ: Բոսան, Բետան և Մանչուկն էլ սովորական երեխաներ են:

Ամբո□ջ շենքում ընդամենը մի անսովոր արարած կա՝ Կառլսոնը, որը ապրում էր տանիքի վրա:

Գուցե ուրիշ քաղաքներում տանիքի վրա ապրելը սովորական բան է, բայց այստեղ ոչ ոք տանիքի վրա չի ապրում:

Կառլսոնը փոքրիկ, հաստլիկ, ինքնավստահ մարդուկ է: Նա կարողանում է թ□չել, հենց իր փորի վրայի կոճակը սեղմի, մեջքին գտնվող փոքրիկ շարժիչը կաշխատի, մի քիչ հետո կպտտվի պտուտակը, և Կառլսոնը կթռչի:

Նա շատ լավ է զգում տանիքի վրա, ամեն երեկո նստում է ու նայում աստղերին. տանիքից աստղերն ավելի լավ են երևում:

Մարդիկ նույնիսկ չգիտեն, որ տանիքի վրա տնակ կա, չեն էլ կարող տեսնել, որովհետև այն թաքնված է ծխնելույզի ետևում: Ընդհանրապես, մեծերը ուշադրություն կդար□նե՞ն այդքան փոքր տան  վրա:

Մանչուկին տանը բոլորը սիրում են ու երես տալիս: Բայց այդ օրը, երբ նա ու Կառլսոնը ծանոթացան, այնքան էլ հաջող օր չէր, և Մանչուկ լինելը բոլորովին էլ հրաշալի չէր: Բոլորը նեղացրել էին նրան, իսկ հայրիկը բարկացել էր դպրոցից ուշ գալու համար:

-Թափառում ես փողոցներում,- ասել էր նա:

Բայց ախր, հայրիկը չգիտեր, որ ճանապարհին մի փոքրիկ, սիրունիկ շնիկ էր հանդիպել, հոտոտել էր իրեն, շարժել պոչիկը, կարծես ուզում էր ի՛ր շունը դառնալ: Մանչուկը նրան կբերեր, բայց ո՞վ կթողներ տանը շուն պահել: Բացի դրանից,այդ ժամանակ մի մորաքույր էր հայտնվել  և կանչել շանը.

-Ռիկի՛, Ռիկի՛:

Փոքրիկը հասկացել էր, որ շունը եր□եք իրենը չի լինի:

-Ուրեմն ամբողջ կյանքում առանց շան եմ ապրելու,- տխուր ասաց Մաչուկը:- Ա~յ, մայրիկ, դու հայրիկ ունես, Բեսան և Բետան միշտ միասին են, իսկ ես… ես մենակ եմ, ոչ ոք չունեմ:

-Սիրելի Մանչուկ, չէ՞ որ բոլորս քոնն ենք, — ասաց մայրիկը:

-Չգիտեմ..,- հոգոց հանեց Մանչուկը, ու նրան հանկարծ թվաց, թե ինքը մեն-մենակ է աշխարհում ու ոչինչ չունի:

Ասենք՝ մի սենյակ ունի և գնաց այնտեղ:

  1. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դո՛ւրս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:

    Ամբողջ, թռչել, դարձնել, երբեք։

  1. Գրի՛ր տեքստում ընդգծված բառերի հականիշները (իմատով հակառակ բառեր):

    ա/ սովորական – անսովոր
    բ/ փոքրիկ – մեծ
    գ/ սիրունիկ – տգեղ
    դ/ տխուր – ուրախ

3.Ձեռք մեկնել դարձվածքը նշանակում է.

ա/ձեռքը բռնել
բ/օգնել, օժանդակել
գ/վնասել
դ/կաշկանդել

4.Օտար բառերը փոխարինի՛ր հայերեն տարբերակներով

ա/ավարիա – վթար
բ/աֆիցեր – սպա
գ/դիրեկտոր – տնօրեն
դ/զիբիլ – աղբ

5. Լրացրու ասացվածքները՝ օգտվելով տրված բառերից՝գովելի, Աստված, ճշմարտությունը, տակառը:

ա/ Ավելի լավ է դառը ճշմարտությունը ,քան քաղցր սուտը:

բ/Դու ուրիշին օգնիր, Աստված էլ քեզ կօգնի:

գ/Ամեն գործի վերջն է գովելի:

դ/Դատարկ տակառը բարձր ձայն կհանի:

6.Նկարագրի՛ր Կառլսոնին:
Կառլսոնը սովորական, հաստլիկ, ինքնավստահ մարդուկ էր։ Կառլսոնը իր մեջքի պտուտակի շնորհիվ կարողանում է թռչել։

7.Կուզեի՞ր լինել Մանչուկի փոխարեն: Ինչո՞ւ:
Ոչ, ես չէի ուզի լինել մանչուկի փոխարեն, որովհետև ինձ էլ չէին թողնի տանը շուն պահել և մանչուկի պես ես էլ կտխրեի։

8.Ի՞նչ երազանք ուներ Մանչուկը:

Մանչուկը երազում էր, որ իր ծնողները իրեն թողնեն տանը շուն պահել։

9.Ինչպե՞ս կուզեիր, որ ավարտվեր այս պատմությունը:

Ես կուզեի, որ պատմությունը այսպես ավարտվեր, Մանչուկի ծնողները նրան նվեր անեին և շուն առնեին և կուզեի, որ Կառլսոնը և Մանչուկը ընկերներ դառնան։

Posted in 2017 - 2018 թ, Մայրենի, Ուսումնական գարուն | Leave a comment

Ապրիլ 19

Ընտրել և կարդալ Ջաննի Ռոդարիի ստեղծագործություններից մեկը,ապա կատարել քո ընտրած ստեղծագործությունից հետո տրված առաջադրանքները:

Ես ընտրեցի։

Սխալ արձագանք
Չփորձեք ինձ մոտ խոսել արձագանք կոչվածի հրաշքներից և առավել ևս՝ գովաբանել, չեմ հավատա: Երեկ ինձ տարան ծանոթացնելու դրանցից մեկի հետ: Ես սկսեցի թվաբանական հասարակ հարցերից:
— Ինչքա՞ն կլինի երկու անգամ երկու:
— Երկու,- պատասխանեց արձագանքը, նույնիսկ առանց մտածելու:
— Ինչքա՞ն կլինի երեք անգամ երեք:
— Երեք,-ուրախ բացականչեց հիմար արձագանքը:
Պարզ երևում էր, որ նա ուժեղ չէր թվաբանությունից: Ես որոշեցի նրան հնարավորություն տալ ցույց տալու իրեն ուրիշ կողմից և ասացի.
-Լսի՛ր հարցը և մինչև պատասխանելը մտածիր ինչպես հարկն է: Ի՞նչն է   մեծ ՝ Հռոմը, թե՞ Կոմո լիճը:
-Լիճը,- պատասխանեց արձագանքը:
— Դե լավ, հանգիստ թողնենք աշխարհագրությունը: Անցնենք պատմությանը:
— Ո՞վ է հիմնադրել Հռոմը՝ Ռոմուլը, թե Կեսարը:
— Կեսարը,- բղավեց արձագանքը:
Այստեղ ես շատ բարկացա և որոշեցի տալ վերջին հարցը:
— Մեզանից ո՞վ ավելի քիչ գիտի՝ ե՞ս, թե՞ դու:
— Դու,- հանգիստ պատասխանեց արձագանքը:
Չէ, մի՛ փորձեք ինձ մոտ գովաբանել արձագանքի հրաշքները:

1.Փորձիր այնպիսի հարցեր տալ արձագանքին, որ նրա պատասխանները ճիշտ լինեն:
– Արձագանք ինչի է հավասար մեկ անգամ չորս։
– Չորս։
– Դե հիմա սաս, ինչի է հավասար յոթ անգամ զրո։
– Զրո։
– Արձագանք ի՞նչ կանի տասնվեցը բաժանած չորսի։
– Չորս։
– Լավ, իսկ ի՞նչ կանի քառասունինը բաժանած յոթի։
– Յոթ։

Ի՞նչ եմ դառալու

Մի անգամ  ուսուցիչ Գրամատիկուսը իր հին պահարանում գտավ մի տուփ, որի մեջ ինչ-որ դեղնած թերթիկներ էին դրված: Պարզվեց՝ դրանք այն աշակերտների գրած շարադրություններն էին, որոնց նա դասավանդել էր երեսուն  տարի առաջ, երբ նա ապրում էր ուրիշ քաղաքում:

Շարադրության թեման էր. «Ինչ եմ ուզում դառնալ, երբ մեծանամ »:  Այդպես էր վերնագրած յուրաքանչյուր թերթիկը, իսկ թերթիկի անկյունում գրված էր աշակերտի անունը և ազգանունը: Ընդամենը քսանչորս թերթիկներ՝ Ալբերտի Մարիո, Բանետի  Սիլվեստրո, Կարիզո Պասկուալե…

Ուսուցիչ  Գրամատիկուսը որոշեց փնտրել իր ալբոմի մեջ  այդ դասարանի աշակերտների նկարները՝ փորձելով հիշել այդ երեխաներին:

-Սա պետք է որ  լինի   Դզանետի Արտուրոն: Իսկ, միգուցե, հակառա՞կը, Ռիգի Ռինալդոն: Ոչ, ցավոք,  ես արդեն չեմ հիշում այս երեխաներին:

Նա նկարները մի կողմ դրեց և սկսեց կարդալ դեղնած էջերի վրա գրված շարադրությունները՝   ժպիտով նկատելով քերականական սխալները: Ի՞նչ նշանակություն կարող է ունենալ երեսուն տարի առաջ բաց թողնված տառը:

«Երբ ես մեծանամ, — գրում էր Ալբերտի Մարիոն, — դառնալու եմ օդաչու: Իսկ մինչ այդ ես հավաքում եմ ինքնաթիռների նկարներ՝ կտրելով դրանք  թերթերի միջից: Նայելով դրանց՝ ես երազում եմ իմ ապագայի մասին…»:

— Ախ, Մարիո, երազել բառը գրվում է Ե տառով, ոչ  թե  ՅԵ:

-Հուսով եմ, — հոգոց հանեց  ուսուցիչը,- այդ սխալը չի խանգարել նրան իրականացնել իր երազանքը:

«Իմ հայրիկը սանիտարական սարքավորումներ է վաճառում, և ուզում է, որ երբ  մեծանամ, շարունակեմ նրա գործը: Իսկ ես ուզում եմ դառնալ երաժիշտ: Ես ունեմ բարեկամ, ով նվագում է ջութակ և…»

Ուսուցիչ Գրամատիկուսը վեր կացավ աթոռից, որպեսզի միացնի լույսը, որովհետև մինչ նա կարդում էր շարադրությունները, փոքր ինչ մթնել էր: Եվ այդ պահին նրա գլխում մի միտք ծագեց:

-Օ՜, ոչ, ինչպիսի հիմարություն,-բացականչեց նա:

Բայց այդ պահին նա հասկացավ, որ որոշումն արդեն ընդունված է, և հաջորդ առավոտ…

Առավոտյան ուսուցիչ Գրամատիկուսը նստեց գնացք և ուղևորվեց հենց այդ քաղաքը, որտեղ ուսանել էր երեխաներին: Ժամանելով այնտեղ՝ նա գնաց հասցեների տեղեկատվական կենտրոն,  գրպանից հանեց իր նախկին աշակերտների ցուցակը և սկսեց փնտրել հասցեները: Նա ուզում էր իմանալ՝ արդյո՞ք իրականացել են նրանց երազանքները, դարձել են նրանք ինչ ցանկանում էին դառնալ, երբ փոքր էին:

Ես պետք է ձեզ իրականությունը պատմեմ, ինչքան էլ այն տխուր լինի: Ես պետք է ձեզ ասեմ, որ ուսուցիչը շատ տխրեց, երբ ավարտեց իր փնտրտուքները:

Օրինակ, նա իմացավ, որ իր նախկին  աշակերտներից երեքը զոհվել են պատերազմի ժամանակ, հայրենիքից հեռու: Նրանց երազանքները չէին կատարվել: Երիտասարդությունը ընդհատվել էր:

Նա իմացավ, որ Ալբերտի Մարիոն դարձել է ոչ թե օդաչու, այլ մատուցող: Դա էլ է մասնագիտություն, սակայն ոչ ոք երբևէ չի գրում շարադրություններում. «Երբ մեծանամ, ուզում եմ դառնալ մատուցող…»:  Ամեն դեպքում մատուցողները շատ շատ են:

Վաճառականի տղան նույնպես չէր դարձել երաժիշտ, այլ զբաղվում էր գազի բալոնների առքուվաճառքով:

Որոշ երազանքներ ժամանակի ընթացքում փոխվում են, ինչպես օրինակ տարվա տարբեր եղանակներին կենդանիները փոխում են իրենց կաշին: Մյուսները փչացնում են կյանքը, ինչպես ուժեղ քամին է վնասում տերևներին՝ պոկելով դրանք ծառից:

Եվ վերջապես ուսուցիչը իմացավ, որ Կորսիկի Ռենցոն,  ով երազում էր դառնալ էլեկտրիկ, նույնպես դարձել է ուսուցիչ, և նա որոշեց փնտրել նրան:

-Ինչպե՞ս ես, սիրելի՛ Ռենցո: Հիշու՞մ ես՝ մի ժամանակ դու երազում էիր դառնալ էլեկտրիկ:

-Ե՞ս: Հնարավոր չէ…

-Այո, այո, տես, ահա քո շարադրությունը:

-Տարօրինակ է: Իսկապե՞ս  իմն է: Բայց ես ոչինչ չեմ հիշում դրա մասին:

-Պարզվում է՝ դու այն ժամանակ ճիշտը չես գրել:

-Ո՞վ գիտե, միգուցե…

Ուսուցիչ Գրամատիկուսը երկար մտածեց այդ մասին: Դեռ ավելին, նա առ այսօր  մտածում է…

1.Ներկայացրու հերոսին (ուսուցչին) իբրև ընդհանրացում։
Այս պատմվածքի ուսուցիչը բարի, մի փոքր ծեր և ընթերցող։

2. Ներկայացրու ուսուցչի տարիքը, դեմքը:
Ես կարծում եմ որ ուսուցիչը մոտավորապես հիսուն տարեկան կլիներ։ Նրա դեմքը չեմ պատկերացնում ինչպիսին կլիներ բայց հաստատ մազերը սպիտակ կլինեին։

Posted in 2017 - 2018 թ, Մայրենի, Ուսումնական գարուն, Ընթերցանություն | Leave a comment

Ապրիլ 12

Ղազարոս Աղայան «Հիշողություն» բանաստեղծությունը սովորիր անգիր և կատարիր առաջադրանքները:

Posted in 2017 - 2018 թ, Մայրենի, Ուսումնական գարուն | Leave a comment

Ապրիլ 13

Ղազարոս Աղայան «Հիշողություն» բանաստեղծությունը՝ անգիր:

Ղազարոս Աղայան Մանկական պատմվածքներից կարդալ «Վաճառականի խիղճը» և կազմել հարցեր պատմվածքի վերաբերյալ:

Posted in 2017 - 2018 թ, Մայրենի, Ուսումնական գարուն | Leave a comment

Ինչպես խնամել ձիերին

Ամենօրյա խնամք

Ազնվացեղ ձիեր բուծելու համար ձիաբույծները պետք է հոգատարությամբ շրջապատեն նրանց։ Մագորժատան, որը նույնպես ունի ձիաբուծարան, ասում է. «Արաբական ձիերի խնամքը բարդ է։ Մենք պետք է սննդի հավասարակշռված գրաֆիկ ունենանք, այնպիսի սննդակարգ, որը անհրաժեշտ է տաքարյուն ձիերին, որպեսզի նրանք լավ տեսք ու լավ առողջություն ունենան։ Հատկապես կարևոր է հատուկ ուշադրություն դարձնել հղի մատակներին, որոնք շուտով պետք է ծննդաբերեն»։ Իսկ ո՞րն է ամենալավ սնունդը։


Posted in 2017 - 2018 թ, Հայրենագիտություն, Ուսումնական գարուն, Բնագիտություն, Ընդրություն բույսի և կենդանու խնամք, Ընտրություն | Leave a comment

Ապրիլի 19. 2018թ.

Թեմա՝ Ամբողջի մասը:է Թվի մասը գտնելը: Թվի գտնելը տրված մասով:

Առաջադրանք 1.

Գտիր երկու հատվածների երկարությունները, եթե առաջինի 1/3-րդ մասը 6 սմ է, իսկ երկրորդի 1/5-րդ մասը՝ 9 սմ: Համեմատիր երկու հատվածների երկարությունները:
Լուծում`
3 x 6 = 18 սմ առաջին մասի երկարություն
5 x 9 = 45 սմ երկրորդ մասի երկարություն
45 – 18 = 27
I < II
Պատասխան՝
առաջին հատվածի երկարությունը 18  սմ է,է
երկրորդ հատվածի երկարությունը 45  սմ է,
երկրորդ հատվածը առաջին հատվածից 27  սմ-ով մեծ:

Առաջադրանք 2.

Անահիտի ննջասենյակի հատակին փռված է մեծ գորգ: Ննջասենյակի անկյունում փռված է փոքրիկ գորգ, որի վրա քնում է Անահիտի կատուն: Փոքր գորգի մակերեսը 34 դմ² է, ինչը կազմում է մեծ գորգի մակերեսի քառորդ մասը:
Որքա՞ն է մեծ գորգի մակերեսը:
Քանի՞ անգամ է մեծ գորգի մակերեսը մեծ փոքր գորգի մակերեսից:
Քանի՞ դմ²-ով է մեծ գորգի մակերեսը մեծ փոքր գորգի մակերեսից:
Պատասխան՝
մեծ գորգի մակերեսը   136   դմ² է,
մեծ գորգի մակերեսը  4 անգամ մեծ է փոքր գորգի մակերեսից,
մեծ գորգի մակերեսը 102 դմ²-ով մեծ է փոքր գորգի մակերեսից:

Առաջադրանք 3.

Երեխաները թելադրություն էին գրում: Երբ նրանք գրեցին 19 բառերից բաղկացած մի պարբերություն, ապա դա կազմեց շարադրության բոլոր բառերի 1/5-րդ մասը:
Պարզիր, թե քանի՞ բառ կա թելադրության մեջ:
Քանի՞ բառ երեխաները դեռ պետք է գրեն:
Լուծում՝
19 x 5 = 95
95 – 19 = 76
Պատասխան՝
թելադրության մեջ կա 95 բառ,
երեխաները դեռ պետք է գրեն 76  բառ:
Posted in 2017 - 2018 թ, Մաթեմատիկա, Ուսումնական գարուն | Leave a comment